สุดยอดอัญมณีหนอนไหม เคลื่อนไหวได้เหมือนหนอนจริง

Published พฤศจิกายน 27, 2015 by SoClaimon

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือเส้นทางเศรษฐี

http://info.matichon.co.th/rich/rich.php?srctag=07078010758&srcday=2015-07-01&search=no

วันที่ 01 กรกฎาคม พ.ศ. 2558 ปีที่ 21 ฉบับที่ 376

BIG IDEA

สุมิตรา จันทร์เงา

สุดยอดอัญมณีหนอนไหม เคลื่อนไหวได้เหมือนหนอนจริง

เมื่อ พ.ศ. 2556 สถาบันประมูลศิลปะโซเทอบีส์ได้นำเอาอัญมณีหนอนไหม หรือหนอนแก้วที่เรียกกันว่า “หนอนเอธิโอเปีย” The Ethiopian Caterpillar ซึ่งเป็นงานออกแบบอัญมณีชั้นสูงต้นศตวรรษที่ 19 อายุราว 200 ปีมาเปิดประมูล

โซเทอบีส์ตั้งราคาประเมินไว้ที่ 150,000-200,000 ดอลลาร์สหรัฐ ปรากฏว่าการประมูลสิ้นสุดลงภายในเวลา 3 วัน มีเศรษฐีชาวเอเชียนักสะสมศิลปะคนหนึ่งเคาะราคาประมูลสูงกว่าราคาประเมินไปเท่าตัว ที่ 415,215 ดอลลาร์ หรือราว 13.7 ล้านบาท (อัตราแลกเปลี่ยน 33 บาท ต่อดอลลาร์)

ราคาสูงขนาดนี้ หนอนหุ่นยนต์ต้องเป็นของล้ำค่า ไม่ธรรมดาอย่างแน่นอน

อองรี เมลาเดต์ (Henri Maillardet) ช่างทำนาฬิกาชาวสวิส เป็นผู้สร้างสรรค์เจ้าหนอนเอธิโอเปียแสนล้ำค่านี้ในราวต้นปี ค.ศ. 1800

ยุคนั้นเป็นยุคทองของนาฬิกาและเครื่องกลไกในระบบไขลานที่ชาวยุโรปมีความเชี่ยวชาญอย่างสูง นายช่างนาฬิกาคนเก่งๆ ต่างแข่งขันกันสร้างสรรค์นาฬิกาและงานศิลปะชั้นสูงที่ใช้กลไกลานนาฬิกามาเป็นส่วนประกอบ

และหนอนเอธิโอเปียนี้ก็เป็นหนึ่งในงานออกแบบอันประณีตมหัศจรรย์นั้น

ใครๆ ก็รู้ว่านาฬิกาชั้นดีที่มีชื่อเสียงก้องโลก ราคาแพงลิบลิ่วล้วนมาจากประเทศสวิตเซอร์แลนด์ จนพากันเชื่อว่าประเทศนี้เป็นแหล่งกำเนิดนาฬิกาของโลก แต่ความจริงแล้วชาวสวิสไม่ใช่ชาติที่ผลิตนาฬิกาขึ้นเป็นชาติแรกหรอกนะ

ถ้าย้อนกลับไปดูตำนานนาฬิกา ก็จะพบว่านาฬิกาเรือนแรกที่มนุษย์รู้จักคือ ดวงอาทิตย์ โดย เฮโร โดตัส นักประวัติศาสตร์คนสำคัญ ได้บันทึกไว้ว่ามนุษย์รู้จักใช้นาฬิกาแดดตั้งแต่ 3,500 ปีก่อน ตามมาด้วยนาฬิกาน้ำที่คิดค้นโดยชาวกรีกและโรมันโบราณ แต่นาฬิกาน้ำมีข้อจำกัดในฤดูหนาวที่น้ำแข็งตัวบอกเวลาไม่ได้ จึงมาถึงยุคของนาฬิกาทราย

และนาฬิกาแบบมีเข็มบอกเวลาเป็นชั่วโมงเรือนแรกของโลกคือ De Dondi”s clock สร้างโดย กิโอวานนิ เดอ ดอนดิ (Giovanni de Dondi) ชาวอิตาลี ปัจจุบันมีการจำลองแบบไว้ที่สถาบันสมิทโซเนียน วอชิงตัน โดยเขาใช้เวลาสร้างยาวนานถึง 16 ปีกว่าจะสำเร็จใน ค.ศ. 1362 เป็นนาฬิกาเชิงกลชั้นเยี่ยมเรือนแรกมีชื่อเสียงมากในยุโรปยุคนั้น แต่นาฬิกาของเขามีขนาดใหญ่ เนื่องจากมีลูกศรบอกตำแหน่งของดวงจันทร์ ดวงอาทิตย์ และดาวเคราะห์ทั้ง 5 ดวงด้วย นาฬิกาของกิโอวานนิ เดอ ดอนดิ จึงเป็นต้นแบบที่ทำให้มีการประดิษฐ์นาฬิกางดงามขึ้นมากมายใน 2-3 ศตวรรษต่อมา

สรุปแล้วประเทศอิตาลีได้หน้าตาชื่อเสียงในเรื่องนี้ไปเต็มๆ ในฐานะสร้างนาฬิกากลไกได้สำเร็จ

จากนั้นก็มาถึงยุคของกาลิเลโอที่ค้นพบหลักการสร้างนาฬิกาแบบลูกตุ้มหรือนาฬิกาเพนดูลัม แต่ไม่ทันได้ลงมือทำก็เสียชีวิตก่อน ต่อมาในปี ค.ศ. 1656 ไฮเกนส์ (Christian Huygens) นักดาราศาสตร์ชาวฮอลแลนด์ ได้อาศัยความคิดของกาลิเลโอมาสร้างนาฬิกาจักรกล ใช้ลูกตุ้มน้ำหนักเป็นเรือนแรก ซึ่งให้ความแม่นยำดีขึ้นมากและสามารถนับเวลาเป็นวินาทีได้ นับแต่นั้นความก้าวหน้าทางวิชาการดาราศาสตร์ก็ดำเนินไปอย่างรวดเร็ว

หลังจากนั้น ความนิยมประดิษฐ์นาฬิกาก็แพร่หลายไปทั่วยุโรป โดยเฉพาะในอิตาลี เยอรมนี ฝรั่งเศส อังกฤษ และฮอลแลนด์ โดยประเทศเหล่านี้ต่างผลิตนาฬิกาเพื่อเป็นเครื่องประดับสูงค่าสำหรับชนชั้นเจ้านายในราชสำนัก สุดท้าย การผลิตนาฬิกาแพร่หลายมาสู่เมืองเจนีวาในศตวรรษที่ 17 และกลายเป็นว่าช่างนาฬิกาฝีมือดีทั้งหลายต่างชุมนุมกันอยู่ที่นี่ จนเจนีวากลายเป็นศูนย์กลางของการผลิตและจำหน่ายนาฬิกาของโลกในปัจจุบัน

สำหรับ อองรี เมลาเดต์ เกิดในครอบครัวช่างนาฬิกาชาวสวิส เขาจึงได้ขลุกอยู่กับการทำนาฬิกามาแต่เล็กจนเชี่ยวชาญ พอโตขึ้นเขาข้ามไปทำงานกับช่างนาฬิกาใหญ่อีกคนในกรุงลอนดอน เกาะอังกฤษที่มีชื่อเสียงด้านการสร้างสรรค์สิ่งประดิษฐ์ด้วยกลไกลานนาฬิกา เขาผู้นั้นคือ ปิแอร์ จาเกต์ โดรซ์

อองรี เมลาเดต์ ได้ฝึกฝนการทำหุ่นกลด้วยลานนาฬิกาอย่างเชี่ยวชาญขึ้นที่นี่จนสามารถสร้างสรรค์งานฝีมือที่ได้ชื่อว่าเป็นหุ่นยนต์รุ่นแรกของมนุษย์นั่นคือ “The Draughtsman-Writer” หรือ The Drawing Boy หุ่นยนต์ช่างเขียน ซึ่งมีขนาดเกือบเท่าคนจริง ปัจจุบัน จัดแสดงอยู่ที่สถาบันแฟลงคลิน ฟิลาเดลเฟีย

หุ่นตัวนี้สร้างขึ้นราวปี ค.ศ. 1800 และเป็นแรงบันดาลใจในนิยายแฟนตาซีเรื่องหนึ่งซึ่งต่อมาถูกสร้างเป็นภาพยนตร์เรื่อง Hugo โดยผู้กำกับ มาร์ติน สกอร์เซซี ลักษณะที่น่าสนใจคือตัวหุ่นคล้ายคนจริงมาก ทำจากทองเหลือง มีความสวยงามและกลไกซับซ้อน การหมุนฟันเฟืองตรงข้อต่อทองเหลืองที่แขนทำให้หุ่นเคลื่อนไหวได้อย่างแม่นยำและเป็นธรรมชาติ สามารถวาดเส้นทแยงมุม เส้นโค้ง จนเป็นรูปร่างต่างๆ ได้ เช่น เรือใบ ทิวทัศน์ และเขียนข้อความได้อย่างน่าทึ่งในเวลาประมาณสองสามนาที และยังสามารถปรับเปลี่ยนรูปภาพหรือข้อความได้อีกด้วย เพียงแค่ปรับเปลี่ยนกลไกเล็กน้อย

ที่น่าทึ่งคือ กลไกทุกชิ้นส่วนในตัวหุ่นเป็นงานที่สร้างสรรค์ขึ้นด้วยมือทั้งสิ้น นอกจากการเคลื่อนไหวที่มือแล้ว ดวงตาและศีรษะของหุ่นยังเคลื่อนไหวได้ด้วย เวลาวาดภาพลักษณะท่าทางเหมือนคนกำลังก้มหน้าวาดภาพ ไม่ได้แข็งทื่อเหมือนหุ่นยนต์สมัยใหม่ที่เราเห็น

ต่อมา อองรีได้ประดิษฐ์หุ่นยนต์หนอนแก้วขนาดเล็กใกล้เคียงกับหนอนไหมตามธรรมชาติ ทำด้วยทองคำประดับด้วยอัญมณีหลายชนิด เพื่อขายให้กับเหล่าขุนนางและราชสำนักจีน โดยใช้ลานนาฬิกาเป็นกลไกขับเคลื่อนหนอนโรบอตซึ่งเดินได้ด้วยล้อคู่ด้านล่างตัวหนอน โดยออกแบบปล้องตัวหนอนหุ่นยนต์แยกจากกัน 11 ชิ้นเชื่อมด้านข้อต่อและฟันเฟืองที่ออกแบบให้หนอนไหมกลเคลื่อนไหวกระดึบไปได้ทีละน้อย และแต่ละปล้องขยับขึ้นลงไล่กันไปเหมือนหนอนจริงตามธรรมชาติ

จึงเป็นงานศิลปะที่งดงามล้ำค่า น่าตื่นตะลึงที่สุดในยุคนั้น

นับเป็นงานสร้างสรรค์เลียนแบบธรรมชาติทั้งขนาด ลวดลาย สีสัน และการเคลื่อนไหวของหนอนไหมพันธุ์เอธิโอเปีย และอองรีได้นำออกแสดงแก่สายตาชาวโลกครั้งแรกที่กรุงลอนดอน ในปี ค.ศ. 1772 ซึ่งช่วงนั้นเป็นยุครถไฟของยุโรปและการประดิษฐ์เครื่องกลไกต่างๆ ด้วยระบบลาน โดยเฉพาะนาฬิกากำลังเป็นที่นิยมแพร่หลาย

ราคาขายหนอนหุ่นยนต์เมื่อครั้งนำออกแสดงครั้งแรกเพียงแค่ 5.7 ปอนด์

ปัจจุบันเชื่อว่า หนอนไหมล้ำค่านี้ยังหลงเหลืออยู่ในตลาดนักสะสมเพียง 6-7 ตัวเท่านั้น ตัวที่โซเทอบีส์นำออกมาประมูลนี้มีขนาดความยาว 7.3 เซนติเมตร พร้อมกุญแจไขลานอันเล็กๆ ทำด้วยทองคำ ขลิบขอบปล้องด้วยไข่มุกเม็ดเล็กๆ ลงยาและประดับพลอยสีต่างๆ รวมทั้งเพชรกุหลาบ และดวงตาหนอนทั้ง 2 ข้างทำด้วยทับทิม

หนอนเอธิโอเปียอื่นๆ อยู่ในความครอบครองของนักสะสมและปรากฏในพิพิธภัณฑ์ส่วนตัวของบริษัทแซนดอซ 2 ตัว และในพิพิธภัณฑ์ปาเต๊ะ ฟิลิป 2 ตัว

นอกเหนือจากอัญมณีหนอนกลแล้ว อองรียังสร้างอัญมณีรูปสัตว์อื่นๆ ที่มีกลไกให้เคลื่อนไหวได้เหมือนธรรมชาติ ได้แก่ กบ งู กิ้งก่าอียิปต์ หนูไซบีเรีย และแมงมุม แต่ของชิ้นเล็กเหล่านี้เหลือตกค้างมาถึงปัจจุบันน้อยชิ้นมาก เนื่องจากความเปราะบางของชิ้นส่วนต่างๆ ทำให้ชำรุดและสูญหายไป

เห็นงานอลังการในอดีตแบบนี้แล้ว ช่างฝีมือรุ่นใหม่ได้อายกันไปเลยทีเดียว

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: