‘กลุ่มหญ้าแพรกสาละวิน’… ชวน ‘บวชป่า’ สร้างคลังอาหาร – บอกกล่าวเล่าขาน

Published ตุลาคม 2, 2014 by SoClaimon

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย-ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์เดลินิวส์

วันพุธ 17 กันยายน 2557 เวลา 00:00 น.

ในขณะที่มีข่าวน้ำท่วมในหลาย ๆ จังหวัด แต่ที่ชุมชนบนพื้นที่สูง ต.แม่สามแลบ อ.สบเมย จ.แม่ฮ่องสอน เป็นชุมชนที่เดินทางลำบากโดยเฉพาะหน้าฝน อาชีพหลักของชุมชนทำไร่หมุนเวียน ประชากรส่วนใหญ่เป็นชุมชนปกาเกอะญอ มีภูมิปัญญาด้านอาหาร ยา ผ้า บ้าน ที่สามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างต่อเนื่อง มีจำนวนครัวเรือนทั้งหมด 880 ครัวเรือน อาศัยอยู่ในพื้นที่ป่าสาละวิน ใกล้กับแม่น้ำสายสำคัญ 3 สาย คือ แม่น้ำยวม แม่น้ำเมย และแม่น้ำสาละวิน ปัจจุบันพื้นที่ป่าต้นน้ำของแต่ละชุมชนถูกทำลายและเสื่อมสภาพไปจากอดีตจนเกิดเป็นความวิตกกังวลในบ้านเกิดของตนเอง ทำให้เกิดกลุ่มเยาวชนปกาเกอะญอรักบ้านเกิดขึ้น ภายใต้ชื่อ “กลุ่มหญ้าแพรกสาละวิน” ลุกขึ้นมาร่วมกันปลุกจิตสำนึกให้คนในชุมชน

“กลุ่มหญ้าแพรกสาละวิน” นำโดย นางสาวอำภา ธวัชวิฑูรย์ (นุ้ย) วัย 23 ปี แกนนำ ร่วมด้วย นางสาวพิชญาภรณ์ พิมานกระสินธุ์ (แอพ) วัย 17 ปี  นางสาวพรรณี จารุวีรวรรณ (หมวย) วัย 17 ปี และเยาวชนจากบ้านห้วยมะโอ บ้านแม่ลามาน้อย บ้านห้วยกระต่าย บ้านปู่คำ บ้านซิวาเดอ เกือบสิบคน มาร่วมกันทำโครงการ “คนต้นกล้า ป่าต้นน้ำ วิถีปกาเกอะญอ” ในโครงการปลูกใจรักษ์โลกปี 2 ดำเนินงานโดย มูลนิธิกองทุนไทย สนับสนุนโดย มูลนิธิสยามกัมมาจล ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) เกิดผลสัมฤทธิ์จัดกิจกรรม “บวชป่า-ลำห้วย” จนเกิดกติกาการใช้ทรัพยากรในชุมชนร่วมกัน

เริ่มแรกกลุ่มของ “นุ้ย” สนใจเรื่อง “ป่า” เพราะป่าคือตัวเชื่อมเรื่องอาหาร กล้วยไม้ สุขภาพ มีการวิเคราะห์ข้อมูลชุมชนพบว่าอาหารที่ได้จากป่าลดลง ใช้เครื่องมือสืบค้นข้อมูลเริ่มตั้งแต่ในอดีตมีอาหารในป่ากี่ชนิด ในแต่ละฤดูกาลมีอะไรบ้าง ปัจจุบันอะไรที่ลดลงไป มีการสำรวจการกินอยู่และการใช้จ่ายในครัวเรือนเสริมกันไปด้วย พบว่าอาหารในชุมชนที่กินกันเป็นประจำกว่า 90 ชนิด ลดลงอย่างเห็นได้ชัด “พอได้ข้อมูลตัวนี้มา เราก็ชวนชาวบ้านจากแม่ลามาน้อยทุกครัวเรือน กว่า 150 คนมาพูดคุยและจัดเป็นเวทีประชุมชาวบ้านขึ้น มีการพูดคุยแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ทำให้ชาวบ้านมองเห็นปัญหาดังกล่าว จึงเกิดเป็นมติร่วมของคนในชุมชนว่าน่าจะขับเคลื่อนเรื่องนี้กัน” นุ้ยเล่าถึงจุดเริ่มต้นของการบวชป่าและลำห้วยเพื่อรักษาแหล่งอาหารตามธรรมชาติของชุมชน

เสียงจ๊อกแจ๊กจอแจเริ่มต้นในเช้าวันหนึ่ง ลุง ป้า น้า อา ลูก ๆ หลาน ๆ ในหมู่บ้าน แม่ลามาน้อย และเยาวชนกลุ่มหญ้าแพรกสาละวิน รวมกันกว่าร้อยคนต่างคึกคัก เดินเท้าจากหมู่บ้านจูงมือกันเข้าไปร่วมกันทำกิจกรรมบวชป่าต้นน้ำเขตรักษาพันธุ์สัตว์น้ำบริเวณเขตป่าสงวนและเขตอุทยานแห่งชาติ จัดพิธีบวชป่า 3 ศาสนา (พุทธ คริสต์ ถือผี) โดยมีนายบุญเกื้อ คุณาธารกุล นายอำเภอสบเมยเดินทางเข้าร่วมกิจกรรมด้วย

“นุ้ย” แกนนำเผย “กิจกรรมบวชป่าทำให้ชาวบ้านได้มาแลกเปลี่ยนกัน ร่วมมือร่วมใจกันมากขึ้น หันมาเห็นความสำคัญของการอนุรักษ์ป่า เป็นความสำเร็จที่เรารู้สึกได้และมีความสุขที่ชาวบ้านเห็นด้วยกับการที่พวกเราเยาวชนมีบทบาทลุกขึ้นมาทำเรื่องนี้ ที่สำคัญยังได้มีการตั้งกฎ กติกา ประจำหมู่บ้านออกมาอีกด้วย เช่น ถ้าใครตัดต้นไม้ในป่าที่บวช จะปรับ 500 บาท ครั้งที่สอง ปรับ 1,000 บาท “เราคิดว่าถ้าไม่มีกฎ ก็จะไม่เกิดผล นอกจากได้ร่วมกันบวชป่าแล้วยังได้บวชลำห้วยไปด้วยมีระยะประมาณ 500 เมตร มีกฎถ้าจับปลา 1 ตัว ปรับ 500 บาท ตัวที่สอง 1,000 บาท”

“ชาวบ้านเห็นด้วยกับกิจกรรมนี้ เพราะจากที่เราทำกิจกรรมเสร็จแล้ว เราไปสัมภาษณ์ความรู้สึก ความคิดเห็นชาวบ้าน เขาคิดว่าเป็นสิ่งที่ดี เพราะมีบางอย่างที่กำลังจะหายไป เช่น สัตว์บางชนิดที่ไม่เคยเห็นอีกแล้วในปัจจุบัน

ผลจากการกระตุ้นให้ชาวบ้านแม่ลามาน้อยตระหนักเรื่องอาหารทำให้ตอนนี้ปัญหาบรรเทาลง ชาวบ้านเริ่มแก้ปัญหาเฉพาะหน้า เราทำผักลอยฟ้า หาของที่ปลูกง่ายอย่างหอมแดง ฟักทอง หน่อไม้ ชาวบ้านซื้อเยอะ ชาวบ้านก็เริ่มปลูกเองผสมผสานกับการปลูกข้าวไร่ ช่วงฤดูฝนมีผักเยอะไม่ค่อยมีปัญหาแต่พอหน้าหนาวผักน้อยลงก็หามาทดแทน ลดการซื้อของจากข้างนอกลงไปได้

การร่วมมือร่วมใจของชุมชนในการบวชป่าครั้งนี้ ถือเป็นความภาคภูมิใจของน้อง ๆ เยาวชนกลุ่มหญ้าแพรกสาละวิน ที่วันนี้แม้จะเห็นความสำเร็จแล้ว แต่ทั้งกลุ่มก็ยังไม่หยุดนิ่งที่จะร่วมกันพัฒนาบ้านเกิดของตัวเองต่อไป.

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: