รายงานพิเศษ : หมอดินราชบุรีหนุนเกษตรกร ‘ลดละเลิก’สารเคมีเพื่อประโยชน์ยั่งยืน

Published กรกฎาคม 19, 2014 by SoClaimon

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย-ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/111868

วันพฤหัสบดี ที่ 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2557, 06.00 น.

113407จังหวัดราชบุรีนอกจากมีความโดดเด่นทางสถานที่ท่องเที่ยวที่เชื้อเชิญให้นักท่องเที่ยวแวะเวียนไปเยี่ยมชมอย่างไม่ขาดสายแล้ว ความหลากหลายทางด้านพืชผลทางการเกษตรก็สำคัญไม่น้อย โดยเฉพาะอย่างยิ่งขณะนี้จังหวัดราชบุรีได้เน้นหนักเรื่องการทำการเกษตรที่ปลอดภัย รองรับการเป็นเมืองเกษตรสีเขียว เน้นให้เป็นเมืองน่าอยู่ สิ่งแวดล้อมปลอดภัยมากขึ้น

นายมานิตย์ พุ่มร่มไทร ผู้อำนวยการสถานีพัฒนาที่ดินราชบุรี สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 10 กล่าวว่า ด้วยความหลากหลายของสภาพภูมิประเทศ มีทั้งพื้นที่ลาดชันเชิงเขา ที่ดอน พื้นที่ราบ ทำให้เกษตรกรมีการใช้ประโยชน์ที่ดินในการผลิตพืชผลทางการเกษตรหลากหลายเช่นกัน ซึ่งจากการใช้ประโยชน์พื้นที่ที่เหมาะสมบ้าง ไม่เหมาะสมบ้าง หรือขาดการปรับปรุงบำรุงดินอย่างถูกวิธี ที่สำคัญคือการใช้ปุ๋ยเคมีและสารเคมีในปริมาณมากและต่อเนื่องยาวนาน ส่งผลกระทบต่อความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรดินอย่างเด่นชัด ดังนั้น การจะพัฒนาให้จังหวัดราชบุรีเป็นเมืองเกษตรสีเขียว จำเป็นต้องสร้างความรู้ความเข้าใจก่อให้เกิดการยอมรับให้ได้ว่าการลด ละ เลิกการใช้เคมีหันมาพึ่งพาสารอินทรีย์ที่สามารถผลิตได้เองนั้นมีประโยชน์อย่างไรบ้าง

จากการสำรวจพื้นที่เพาะปลูกของเกษตรกรพบว่า พื้นที่ดอนส่วนใหญ่จะปลูกไม้ผลอย่างสับปะรด ซึ่งเป็นพืชที่มีการใช้ปุ๋ยเคมีในการรองก้นหลุมเพื่อเร่งการเจริญเติบโตและให้ผลผลิต รวมถึงมีการใช้สารเคมีในการฆ่าหญ้าอย่างต่อเนื่อง แม้ว่าจะใช้ในสัดส่วนที่ไม่มากเหมือนนาข้าวหรือพืชผักชนิดอื่น แต่การใช้ต่อเนื่องก็ทำให้สารเคมีสะสมในดิน ทำให้ดินเสื่อมโทรมได้เหมือนกัน ส่วนพื้นที่ลุ่มเกษตรกรจะปลูกข้าว ซึ่งมีการใช้ปุ๋ยเคมีและสารเคมีกำจัดศัตรูพืชในปริมาณมากและใช้ตลอดเวลา โดยเฉพาะพื้นที่แถบอำเภอดำเนินสะดวกที่เป็นแหล่งปลูกพืชผักจะมีการใช้ปุ๋ยเคมี และสารเคมีกำจัดศัตรูพืชปริมาณสูงมาก เนื่องจากเกษตรกรเชื่อว่าถ้าไม่ฉีดยาพืชผักจะอยู่ไม่ได้ถูกทำลายหมด

เมื่อทราบความจำเป็นของเกษตรกรแต่ละพื้นที่ว่ามีสภาพปัญหาดินอย่างไร มีการใช้ปุ๋ยเคมีและสารเคมีมากน้อยเพียงใด สถานีพัฒนาที่ดินราชบุรี ก็พยายามเข้าไปส่งเสริมทำความเข้าใจในเรื่องการปรับเปลี่ยนวิธีการผลิตให้หันมาพึ่งพาธรรมชาติมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการปรับปรุงดินด้วยปุ๋ยพืชสด ปลูกพืชตระกูลถั่วแล้วไถกลบเพิ่มอินทรียวัตถุให้กับดิน ช่วยลดการใช้ปุ๋ยเคมีในฤดูการผลิตหน้า การทำปุ๋ยหมัก น้ำหมักชีวภาพจากวัสดุที่เหลือใช้ในไร่นาหรือในครัวเรือน การผลิตสารขับไล่แมลงจากพืชสมุนไพร เพื่อใช้ทดแทนหรือควบคู่กับเคมี พร้อมกันนั้นก็จัดทำแปลงสาธิตการพัฒนาที่ดินทุกรูปแบบกระจายอยู่ทั่วทั้งจังหวัด และสร้างเครือข่ายหมอดินอาสาประจำหมู่บ้านที่มีอยู่ประมาณ 940 คน ให้เป็นแกนหลักในการเข้าไปช่วยถ่ายทอดความรู้ สร้างความเข้าใจเพื่อนเกษตรกรในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง

ทั้งนี้ สถานีพัฒนาที่ดินราชบุรี ไม่ได้มุ่งหวังให้เกษตรกรเลิกใช้เคมีในทันทีทันใด แต่เพื่อให้เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของเกษตรกร อย่างน้อยให้เขาลด ละ การใช้สารเคมีลงมาจากแต่ก่อนบ้าง หรือถ้าใช้ก็ใช้ตามคำแนะนำที่ได้จากค่าวิเคราะห์ดินก็ยังดี ซึ่งเชื่อมั่นว่าถ้าเขาลองได้หันมาพึ่งพาธรรมชาติก็จะเห็นผลเปลี่ยนแปลง แม้จะเห็นผลไม่ชัดเจนทันตาเหมือนใช้เคมี คือผลผลิตอาจจะลดลงจากเดิมบ้าง แต่เมื่อเปรียบเทียบกับสิ่งที่ได้กลับมาคือต้นทุนการผลิตลดลงจากที่ไม่ต้องซื้อสารเคมีเพราะทำได้เอง ผลผลิตก็มีคุณภาพปลอดภัยต่อตัวเกษตรกรและผู้บริโภค ที่สำคัญยังช่วยฟื้นฟูความอุดมสมบูรณ์ของดินให้สามารถใช้ประโยชน์ทางการเกษตรได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน

นายมานิตย์กล่าวเพิ่มเติมว่า และด้วยปัจจัยพื้นที่ทำการเกษตรของจังหวัดราชบุรี รวมถึงทั้งประเทศที่มีจำกัดและนับวันจะลดน้อยถอยลง จำเป็นต้องหันมาใส่ใจพัฒนาที่ดินที่มีอยู่ให้สามารถทำการผลิตให้ได้คุณภาพและปริมาณที่เพิ่มขึ้นด้วย ถ้าเกษตรกรยังใช้สารเคมีอย่างต่อเนื่องนับวันดินก็จะเสื่อมโทรม เมื่อปัจจัยขั้นพื้นฐานเสียหาย เกษตรกรก็จะมีต้นทุนการบริหารจัดการเพิ่มขึ้นตามไปด้วย มิหนำซ้ำผลที่ตามมาก็สร้างความเสียหายทั้งต่อสุขภาพของเกษตรกรเอง ต่อผู้อื่นและกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ทั้งนี้ อยากฝากพี่น้องเกษตรกรโดยเฉพาะจังหวัดราชบุรีว่า ปัจจุบันเราได้รับการคัดเลือกให้เป็นเมืองเกษตรสีเขียว และเรายังเปรียบเสมือนเป็นอู่ข้าวอู่น้ำที่ส่งพืชผักไปให้กับพี่น้องชาวภาคใต้จำนวนมาก เราควรหันมาใส่ใจทำการผลิตที่ปลอดภัยเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากขึ้น แม้ว่าการลด ละ เลิกการใช้สารเคมีในระยะแรกอาจจะทำให้รายได้ท่านลดลง แต่สิ่งที่ได้รับกลับคุ้มค่ามากกว่าแน่นอน

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: