ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย

SartKasetDinPui : ข้อมูล เศรษฐกิจ สังคม เกษตร ดิน น้ำ ปุ๋ย ที่เกี่ยวข้อง

ต่อยอดภูมิปัญญาการตีมีดโบราณและเครื่องมือเกษตร สู่…การทำมีดสวยงาม ส่งต่างประเทศ กันยายน 7, 2011

http://info.matichon.co.th/techno/techno.php?srctag=05091150854&srcday=2011-08-15&search=no.

วันที่ 15 สิงหาคม พ.ศ. 2554 ปีที่ 23 ฉบับที่ 509

ผลิตภัณฑ์น่าซื้อ 

ทะนุพงศ์ กุสุมา ณ อยุธยา E-mail : ta-nu-pong@hotmail.com

ต่อยอดภูมิปัญญาการตีมีดโบราณและเครื่องมือเกษตร สู่…การทำมีดสวยงาม ส่งต่างประเทศ

“มีด” เป็นทั้งเครื่องมือและอุปกรณ์ที่อำนวยความสะดวก พร้อมกับตอบสนองความต้องการของผู้ใช้ในคราวเดียว มีดมีหลายชนิด หลายแบบและหลายขนาด ตั้งแต่งานเล็ก ไปจนถึงงานใหญ่ ตั้งแต่งานสบาย ไปจนถึงงานยาก ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ของการใช้งาน แต่ไม่ว่าจะเป็นงานแบบไหน มีดจะต้องมีคุณสมบัติที่สำคัญคือ แข็งแรง ทนทาน และมีความแหลมคมเป็นเลิศ

แน่นอน ทุกคนต้องเคยใช้มีด และอีกหลายคนคงต้องใช้มีดเป็นประจำ มีสิ่งที่หลายคนสงสัย และมักบ่นเสมอคือ ทำไม เดี๋ยวนี้มีดไม่ค่อยทน?

เป็นเพราะขาดคุณสมบัติดังกล่าวหรือไม่?

ในอดีต การผลิตมีดขึ้นมาสักเล่มไม่ได้ง่ายเหมือนปัจจุบัน ผู้ผลิตต้องใช้ทั้งแรงกาย แรงใจ ในการทำ พบปัญหาอุปสรรคต่างๆ มากมายกว่าที่จะผลิตได้ นี่ยังไม่ต้องพูดถึงฝีมือ ทักษะ และความชำนาญที่ช่างทำมีดจะต้องเรียนรู้ ฝึกฝน หาประสบการณ์กันมาอย่างยากเย็นยาวนานกว่าจะเป็นมือหนึ่งได้ ดังนั้น มีดเล่มหนึ่งที่ผลิตออกมาจึงมีอายุการใช้งานที่ยาวนาน

ต่างกับปัจจุบันที่เทคโนโลยีเข้ามามีบทบาท จนสามารถผลิตมีดและเครื่องใช้อย่างอื่นได้รวดเร็ว สวยงาม และได้จำนวนมาก แต่เมื่อถามถึงความแข็งแรง ทนทาน ก็ต้องมาดูก่อนว่าสินค้านั้นยี่ห้ออะไร ราคาเท่าไร

หากมาดูถึงอาชีพของบุคคลในสมัยก่อนที่ต้องนำโลหะมาแปรรูปเป็นมีดและเครื่องใช้งานอื่น บุคคลนั้นจะถูกเรียกว่า ช่างตีมีด แต่ปัจจุบันดูเหมือนอาชีพนี้จะมีคนรู้จักน้อยลง

คุณพชร พงศกรรังศิลป์ อายุ 61 ปี ที่เริ่มทำอาชีพนี้ตั้งแต่เมื่อตอนอายุ 15 ปี เขาเล่าว่าเป็นอาชีพของพ่อ-แม่ ที่ทำกันในครอบครัวตั้งแต่รุ่นบรรพบุรุษ เรียกว่าถูกหลอมออกมาตั้งแต่ยังเป็นเด็กเลย และหากนับรุ่นเขาถูกจัดให้อยู่ในรุ่นที่ 4

เดิมคุณพชร ทำอาชีพเป็นช่างตีมีดอยู่กับพ่อและแม่ ที่อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี และเมื่ออายุเข้าวัย 30 ปี จึงขอแยกออกมาทำเอง แล้วย้ายมาอยู่ที่อำเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี เมื่อ 18 ปี ที่แล้ว

เขาบอกต่ออีกว่า ในยุคนั้นงานที่ทำเป็นเครื่องมือการเกษตรแทบทั้งนั้น และส่วนใหญ่เป็นมีดตัดอ้อย ใช้เหล็กที่มีคุณภาพดีมากเพราะเป็นสูตรผสมเหล็กที่มีลิขสิทธิ์เฉพาะที่ใช้สำหรับทำมีดและเครื่องมือทางการเกษตร และไม่เหมาะนำไปทำอย่างอื่น เพราะแปรรูปยาก โดยเฉพาะการใช้เหล็กประเภทนี้ทำมีด ซึ่งคนทำจะต้องมีความชำนาญในการชุบน้ำให้พอดี พร้อมยังปฏิเสธด้วยว่า ไม่เคยมีการนำเหล็กแหนบมาใช้ทำมีด เพราะเนื้อเหล็กแหนบมีมาตรฐานความยืดหยุ่นที่ไม่เท่ากันทุกชิ้น

มาถึงจุดเปลี่ยนแนว

หลังจากแยกตัวออกมาทำเองพร้อมกับสร้างครอบครัว พอทำไปสักพักพบปัญหาที่ซ้ำซากคือ เรื่องคนงาน เนื่องจากงานตีมีดจะต้องได้รับการฝึกฝน เรียนรู้งาน ผ่านประสบการณ์ที่นานนับสิบปีจึงจะมีความชำนาญ เมื่อถึงเวลานั้นช่างที่พอทำงานได้มักชอบลาออกไปทำเอง จึงทำให้เขารู้สึกเบื่อ จึงเลิกทำและวางมือเสียที

“บังเอิญช่วงนั้น อยากจะทำอะไรเล่นคลายเหงา ได้ไปอ่านหนังสือของท่านอาจารย์พิชัย แก้วขาว ผู้เชี่ยวชาญและศึกษาด้านการทำกริช แล้วยังเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านโลหกรรมพื้นบ้าน เกิดแรงบันดาลใจ จึงลองมาทำเป็นมีดสวยงาม ปรากฏว่าดูสวยดี จึงให้ลูกชายนำไปวางขายที่ตลาดนัดจตุจักร เป็นที่สนใจของทั้งชาวไทยและต่างประเทศที่เลือกซื้อหากัน เพราะเห็นว่าเป็นของที่ทำขึ้นจากวัสดุแท้ เป็นงานที่ละเอียด เรียบร้อย มีความทนทาน มีการออกแบบที่มีรูปทรงสวยงาม และหลังจากนั้นก็เริ่มมีลูกค้าติดต่อสั่งซื้อ” คุณพชร เล่า

คุณพชร อธิบายต่ออีกว่า มีดสวยงามที่ทำอยู่เป็นงานที่ต้องใช้ทักษะ ความชำนาญ ไม่แพ้การทำเครื่องมือการเกษตร แต่เป็นการดัดแปลง ผสมผสานและพัฒนามาเป็นการทำมีดแบบดามัสกัส เพราะเป็นเหล็กที่มีลวดลาย มีความแข็งแรง เหล็กดามัสกัส เป็นเหล็กที่นำเอาเหล็กแข็ง และเหล็กเหนียว มาตีทบรวมกัน โดยที่มีการกำหนดลวดลายต่างๆ ด้วยการทับเนื้อเหล็กจำนวนหลายชั้นเพื่อให้เกิดลวดลายในเนื้อเหล็ก แล้วมีการห่อหุ้มเหล็กกล้าที่ใช้ทำมีดแล้ว จึงสอดไส้ไว้ตรงกลาง พองานเสร็จออกมาจะมีทั้งความสวยงามของลายเนื้อเหล็ก พร้อมกับความคมและแข็งแกร่งจากเนื้อเหล็กชั้นดีที่อยู่ภายใน เขาบอกว่างานอย่างนี้ต่างประเทศสู้เราไม่ได้ ที่ฝรั่งเศสยังมีการสั่งซื้อเข้ามา

จุดเปลี่ยนชีวิตคุณพชร จึงเริ่มต้นอีกครั้งกับพื้นฐานอาชีพเดิม แต่คราวนี้มาพร้อมกับลูกชาย คือ คุณอัตถสิทธิ์ พงศกรรังศิลป์ หรือ คุณเซ่ อายุ 32 ปี ที่เรียนจบด้านวิศวะด้านเครื่องกล จากมหาวิทยาลัยเอเชีย เมื่อ 10 ปีก่อน ได้ลาออกจากงาน แล้วมาร่วมงานกับพ่อ เมื่อ 4 ปีที่แล้ว เพื่อเดินหน้าทำมีดสวยงามที่กำลังได้รับความสนใจในกลุ่มนักสะสมทั้งชาวไทยและต่างประเทศ

“ดังนั้น งานหลักขณะนี้จึงเป็นมีดสวยงาม เพราะรายได้ดี ส่วนเครื่องมือการเกษตรทำน้อยลง และทำให้เฉพาะลูกค้าประจำเก่าๆ เท่านั้น ทั้งนี้ พวกเขาไปหาซื้อตามตลาดไม่ได้ของดีมีคุณภาพและใช้งานไม่ได้เลย สำหรับเครื่องมือการเกษตรที่ยังคงทำอยู่ ได้แก่ มีดอีโต้ มีดฟันป่า มีดตัดอ้อย เป็นต้น” คุณพชร ให้รายละเอียดเพิ่ม

นอกจากนั้น ที่น่าสนใจคือ มีการสั่งทำมีดลงอาคมเข้ามาเสมอ คุณพชร เปิดเผยว่า ลูกค้าที่มาสั่งทำมีดลงอาคมจะเตรียมเหล็กที่เรียกว่า “เหล็กอาถรรพ์” มาให้ ซึ่งเหล็กอาถรรพ์จะประกอบด้วยเหล็กยอดเมรุ ยอดเจดีย์ เหล็กตะแกรงเผาผี ตะปูฝาโรงศพหรือแม้แต่ตะปูที่ทำในโบสถ์ แล้วนำเหล็กเหล่านั้นมาผสมด้วยการหลอมแล้วซ้อนๆ กัน หลังจากนั้น จึงเชื่อมเป็นเนื้อเดียวกัน

เขาเล่าว่ามีเรื่องตื่นเต้นเกี่ยวกับการทำมีดอาคมว่า ขณะที่กำลังเผาเหล็กอยู่กับเตาเผาที่ก่อสร้างด้วยตัวเอง และใช้งานมาเป็นเวลาสิบๆ ปี พอเผาเหล็กที่ใช้ทำมีด ปรากฏว่าปล่องไฟหล่นมาปิดเตาเผา คุณพชร บอกว่า รู้สึกตกใจมาก เลยยกมือไหว้พร้อมจุดธูป เทียนบอก แล้วในวันต่อมายังนิมนต์พระมาทำบุญด้วย

การทำงานตีมีด โดยเฉพาะอย่างยิ่งมีดสวยงามที่ต้องใช้เหล็กดีที่มีคุณภาพ ความร้อนจากไฟจึงเป็นสิ่งจำเป็น หากไฟที่ใช้มีความร้อนไม่พอ หรือไม่สม่ำเสมออาจส่งผลเสียต่องานที่ทำ ดังนั้น จึงต้องใช้ถ่านจากไม้รวกสำหรับงานในครั้งนี้ เพราะให้ไฟแรง ให้ความร้อนเต็มที่กับเนื้อเหล็ก ที่ต่างกับงานตีมีดชนิดอื่นที่เป็นเหล็กบาง

คุณพชร เปิดเผยว่า อาชีพตีมีดเป็นงานที่ผู้ทำจะต้องคอยขวนขวายหาความรู้ และเรียนรู้อยู่ตลอดเวลาไม่รู้จบ หมั่นศึกษาหาประสบการณ์ ควรมีการพัฒนาตัวเองอยู่เสมออย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็นงานชนิดใด ประเภทใดก็ตาม

เขาอธิบายขั้นตอนการผลิต โดยยกตัวอย่างการทำมีดการเกษตรว่า จะเริ่มจากการนำเหล็กกล้ามาดูก่อนว่า จะเริ่มตีจากส่วนใดก่อนและดูว่าควรจะทำด้ามอย่างไร ต้องมีการคำนวณเนื้อเหล็กว่าต้องใช้ปริมาณแค่ไหน ควรดัดโค้งงอเพียงใด ทุกอย่างที่เล่ามาล้วนเป็นเทคนิคที่ผู้ทำต้องใช้ประสบการณ์ ตลอดถึงความชำนาญที่ต้องสะสมมาเป็นเวลาหลายสิบปี

หลังจากนั้น เมื่อขึ้นเป็นรูปมีดแล้วจึงแต่งคม ปรับแต่งให้เข้ารูปทรงเพื่อให้ดูสวยงาม และขั้นตอนสุดท้ายคือ การชุบน้ำที่ต้องมีความพอดี เพราะการชุบน้ำมีผลต่อการลับคมครั้งต่อไปจะได้ไม่ยาก และความคมจะอยู่ยาวนาน

“การผลิตมีดที่ใช้ในการเกษตรไม่ยุ่งยากหรือพบปัญหามากเท่ากับมีดสวยงาม ที่ทุกขั้นตอนต้องใช้ความละเอียด พิถีพิถันตั้งแต่เริ่มจนเสร็จ ทั้งการดูเหล็ก การสังเกตไฟที่ใช้งาน มีหลายคนต้องการทำอย่างนี้ แต่ไม่ค่อยประสบความสำเร็จ เพราะต้องใช้เวลานานนับเป็นสิบปีกับการคลุกคลีด้วยใจรักและอดทน” เจ้าของงานอธิบายเพิ่ม

การผลิตมีดการเกษตร ใช้เวลาทำวันละ ประมาณ 30-40 เล่ม ส่วนมีดสวยงาม ถ้าเป็นขนาดเล็กถึงขนาดกลาง วันละ ประมาณ 4-5 เล่ม แล้วแต่ความยากง่าย แต่ถ้าเป็นมีดดาบได้วันละคู่

จากครั้งแรกที่เริ่มทำมีดสวยงามเพียงไม่กี่ประเภท แต่ด้วยความเพียร พยายาม และศึกษาค้นคว้าจากตำรามีดในประเทศบ้าง ต่างประเทศบ้าง จนในปัจจุบันสามารถผลิตมีดสวยงามและมีดชนิดอื่นเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมาก อาทิ มีดเหน็บ มีดโบวี่ มีดครัว มีดสไตล์ญี่ปุ่น ขวาน และดาบไทย เป็นต้น

เดินหน้าลุยร่วมกับพ่อ

พร้อมเปิดเว็บไซต์รับงานไม่อั้น

หลังจากประสบความสำเร็จจากการนำมีดสวยงามไปขาย จนมีลูกค้าเริ่มสนใจมากขึ้น ทำให้คุณพชรและลูกชายต่างพร้อมกันเดินหน้าลุยงานต่อทันที ด้วยการคิดและออกแบบตัวอย่างมีดให้มีหลายรูปแบบ

สำหรับการออกแบบมีดได้ศึกษาความต้องการของตลาด ด้วยการหาข้อมูลจากแหล่งต่างๆ มาเสริม รวมทั้งใช้บริการในโลกออนไลน์ควบคู่ไปด้วย เพื่อเปิดการตลาดให้กว้างขึ้น พร้อมกันกับการเปิดเว็บไซต์ ชื่อ http://www.shuiknives.com ขึ้น เพื่อใช้เป็นช่องทางการติดต่อสั่งซื้อ

“งานสั่งทำส่วนใหญ่มาจากทางเว็บไซต์ ลูกค้าที่สั่งทำมีด มีทั้งนำแบบมาให้ หรือให้เราออกแบบให้ หรือเลือกซื้อมีดตามแบบที่เคยผลิตไว้แล้ว เคยมีลูกค้าต่างประเทศบางรายขอซื้อมีดแบบดิบ คือ เป็นมีดที่ทำแค่เพียงตีขึ้นรูปเท่านั้น เพราะเขาจะนำไปทำลาย ลับคม ตามแบบแนวความนิยมของแต่ละประเทศ

บางรายเห็นรูปในเว็บไซต์ ไม่เชื่อว่าเราทำเอง บินมาดูด้วยตัวเองเพื่อจะซื้อ แต่ขอให้เราผลิตสดๆ เพื่อให้เห็นทุกขั้นตอน” คุณอัตถสิทธิ์ ให้รายละเอียด

เขายังบอกต่ออีกว่า นอกจากความสนใจจากชาวต่างประเทศแล้ว มีลูกค้าสนใจมาทำเป็นสารคดีที่เป็นเรื่องราวและนำไปเผยแพร่ในเคเบิ้ลทีวี จนทำให้รู้จักแพร่หลาย และเพื่อเป็นการกระจายช่องทางการประชาสัมพันธ์ให้แพร่หลาย จึงได้ลงโฆษณาในนิตยสารที่เกี่ยวข้องด้วย

“เสน่ห์ของมีดสวยงามอยู่ที่การออกแบบ มีลายสวย เพราะเป็นลายในของเนื้อเหล็กที่ไม่ใช่เหล็กขาวธรรมดา แต่เป็นเนื้อลายของเหล็กที่ตีทับซ้อนกันเป็นชั้น เป็นทั้งเหล็กแข็งและเหล็กอ่อนนำมาซ้อนกันแล้วนำเข้าเตาเผาเพื่อให้หลอมละลาย จึงเป็นที่ชื่นชอบของนักเล่นมีดทุกกลุ่ม” ลูกชายคุณพชรให้รายละเอียดเพิ่ม

สวยงาม ทนทาน แข็งแรง

รับรองใช้งานได้แน่ คุ้มค่า จริง…จริง

ความที่เป็นงานยากและมีรายละเอียดมาก รวมถึงความยากในการออกแบบเพื่อให้มีความสวยงาม แปลก ทั้งนี้ เพราะความสวยงามไม่เพียงแค่จับต้องได้และใช้เป็นของสะสมเท่านั้น ผู้ผลิตยังต้องการให้สามารถนำไปใช้งานได้ด้วย ดังนั้น จึงต้องเน้นไปที่ความทนทาน แข็งแรงเป็นพิเศษ จากเหตุผลนี้ จึงทำให้การตั้งราคาจำหน่ายค่อนข้างสูง

“ราคาขายค่อนข้างสูง เป็นงานยาก รายละเอียดต่างๆ ต้องเก็บให้หมด และต้องทำให้เนี้ยบ ต้องไม่มีตำหนิเลยแม้แต่จุดเดียว การทำมีดทุกชนิด ไม่ต้องการทำไปเก็บ แต่บางอย่างอยากให้นำไปใช้งานด้วย ตรงนี้จึงเน้นความทนทาน และคนทำต้องมีทักษะ ความชำนาญ มีฝีมือเป็นอย่างดี เพราะเป็นงานโชว์ ดังนั้น จะมีการตรวจสอบทุกขั้นตอนระหว่างทำ และตรวจสอบอีกครั้งก่อนปล่อยถึงมือลูกค้า” คุณพชร เพิ่มเติม

และยังบอกอีกว่า แม้แต่มีดและเครื่องมือทางการเกษตรก็จะขายสูงกว่าที่อื่น เพราะใช้วัสดุอย่างดีในการผลิต สามารถใช้งานได้หลายปีจนคุ้มค่า และย้ำว่าแค่วิธีทำก็ต่างกันแล้ว เพราะที่นี่ใช้เหล็กแท่งตีขึ้นเป็นรูปมีด แล้วจึงแต่งคม

สำหรับด้ามของมีดสวยงาม ส่วนใหญ่นิยมใช้เขาสัตว์เพราะมีความสวยงาม ดูคลาสสิค โดยเฉพาะเขากวาง คุณอัตถสิทธิ์ บอกว่า เป็นกวางเลี้ยงไม่ใช่กวางป่า และไม่มีการล่ากวางเพื่อนำเขามาทำเป็นด้าม ทั้งนี้ เป็นการเลี้ยงกวางแบบอุตสาหกรรมที่ถูกกฎหมาย ซึ่งกวางจะมีการผลัดเขาทุกปี

หากเป็นด้ามไม้ ก็จะเป็นไม้ธรรมชาติ เช่น ไม้ประดู่ ไม้ดำคง ไม้มะเกลือ ไม้มะค่า เป็นต้น เพราะไม้เหล่านี้ล้วนมีความแข็งแรง สวยงามจากลายไม้ที่เกิดขึ้นของไม้แต่ละชนิด

“ลูกค้าที่ซื้อจะเป็นกลุ่มนักสะสมมีดที่มีทุกระดับชั้น ตั้งแต่นักสะสมมือใหม่ไปจนถึงมืออาชีพ โดยในกลุ่มดังกล่าว ยังมีผู้ที่มีฐานะร่ำรวยที่ทั้งชอบสะสมหรือมาสั่งทำเพื่อนำไปเป็นของขวัญ และของแจกให้กับบุคคลที่นับถือหรือชาวต่างประเทศ บางคนซื้อไปแล้วกลับมาซื้อใหม่อีก เพราะหลงใหลในความสวยงามของมีด” คุณพชร กล่าวก่อนที่จะขอไปทำงานต่อ

ในที่สุดจากความเป็นงานอดิเรกที่คิดทำเพื่อคลายเหงา คุณพชร ก็นำความรู้ ทักษะ และความชำนาญในการตีมีดโบราณและเครื่องมือทางการเกษตรอันยาวนานเกือบ 50 ปี มาต่อยอดด้วยการทำมีดสวยงาม ผลิตและจำหน่ายให้ทั้งชาวไทยและต่างประเทศ ผลักดันงานฝีมือจากรุ่นบรรพบุรุษสู่สายตาผู้พบเห็น กลับกลายมาเป็นอาชีพใหม่ที่สนุกไปพร้อมกับความท้าทาย

สนใจชมภาพ พร้อมสั่งทำมีดสวยงามได้ ที่ คุณอัตถสิทธิ์ พงศกรรังศิลป์ (เซ่) เลขที่ 85 หมู่ที่ 13 ตำบลจอมบึง อำเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี หรือ http://www.shuiknives.com หรือ โทรศัพท์ (085) 804-0274 อย่าลืม! ช่วยกันอุดหนุนงานฝีมือที่ดีของคนไทยกันหน่อย‚

About these ads
 

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s