ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย

SartKasetDinPui : ข้อมูล เศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม เกษตร ดิน น้ำ ปุ๋ย

โรงเรือนปลูกผักแบบใช้สารละลาย มีนาคม 22, 2010

ฉบับที่ 7  ประจำเดือน สิงหาคม พ.ศ. 2551

ผ่านทางจากแฟ้มวิจัย.

ผลิใบ จากแฟ้มวิจัย
สถาบันวิจัยเกษตรวิศวกรรม กรมวิชาการเกษตร

โรงเรือนปลูกผักแบบใช้สารละลาย

การทดสอบประสิทธิภาพโรงเรือนปลูกผักแบบใช้สารละลาย   เป็นผลงานวิจัยของ  นาวี  จิระชีวี  วุฒิพล  จันทร์สระคู   วันชัย คุปตวานิชพงษ์
นักวิจัยของสถาบันวิจัยเกษตรวิศวกรรม กรมวิชาการเกษตร     ผลงานวิจัยนี้ได้รับรางวัลผลงานวิจัยดีเด่นประเภทสิ่งประดิษฐ์คิดค้น    ประจำปี 2550
ของกรมวิชาการเกษตร

วัตถุประสงค์ของการวิจัย  เพื่อพัฒนาและทดสอบโรงเรือนปลูกผักแบบใช้สารละลาย  หรือไฮโดรโพนิกส์  ที่มีความเหมาะสมกับการใช้งานใน
สภาพแวดล้อมของประเทศไทย เพื่อเป็นการส่งเสริมการปลูกผักไร้ดินที่ไม่ใช้หรือลดการใช้สารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูพืช

การศึกษาวิจัยนี้ได้มุ่งเน้นการพัฒนาระบบการปลูกผักแบบมีการหมุนเวียนสารละลายที่บรรจุในภาชนะแบบถาดปลูก (Dynamic Root Floating
Technique, DRFT) ซึ่งเป็นการปลูกผักภายใต้โรงเรือนขนาดเล็กที่มีมุ้งกันแมลง มีการนำรูปแบบโรงเรือนลักษณะนี้จากประเทศไต้หวันมาใช้กันอย่าง
แพร่หลายในประเทศไทย  ซึ่งในปัจจุบันเป็นวิธีการปลูกผักแบบใช้สารละลายที่นิยมกันมากที่สุด เนื่องจากสามารถใช้ปลูกผักเป็นระบบเดี่ยวที่สามารถ
เริ่มจากปริมาณน้อยแล้วค่อยขยายเพิ่มทีหลังตามความพร้อม และมีความเสี่ยงต่อโรคและแมลงน้อยกว่าระบบรวมในโรงเรือนขนาดใหญ่

แต่ปัญหาสำคัญๆ  ที่มีผลกระทบต่อประสิทธิภาพอุณหภูมิภายในโรงเรือนทั่วไปจะสูง ความชื้นต่ำ เมื่อแดดจัด การผลิตผักด้วยโรงเรือนที่มีใช้
งานอยู่ทั่วไป คือ ภายในโรงเรือนมีอุณหภูมิสูงในช่วงที่มีแสงแดดดจัด   เนื่องจากไม่มีการระบายอากาศที่เหมาะสม จึงทำให้ผักเหี่ยวเฉา เสียหายและ
ได้ผลผลิตต่ำ นอกจากนี้ระบบหมุนเวียนสารละลายธาตุอาหารยังมีข้อบกพร่อง ซึ่งมักเกิดปัญหาสารละลายธาตุอาหารไหลออกจากถาดปลูกในกรณีที่
มีไฟฟ้าดับ ซึ่งทำให้สูญเสียสารละลายธาตุอาหาร เวลา แรงงาน และอาจส่งผลกระทบต่อผลผลิต

โรงเรือนต้นแบบที่ได้พัฒนาขึ้นสามารถใช้แก้ปัญหาดังกล่าวได้ โดยโรงเรือนมีขนาดพื้นที่ปลูก 2×2.4 เมตร มีการออกแบบโครงสร้างโรงเรือน
โดยอาศัยหลักการระบายอากาศตามธรรมชาติเป็นหลัก  ซึ่งจัดให้มีช่องเปิดระบายอากาศร้อนบนหลังคา 17.5% ของพื้นที่ปลูก  และมีระบบช่วยเสริม
การลดอุณหภูมิแบบอื่นๆ เช่น การใช้ตาข่ายพรางแสง 50% บนหลังคา  และมีระบบพ่นหมอกอัตโนมัติภายในโรงเรือน  ทำให้สามารถช่วยลดอุณหภูมิ
ภายในโรงเรือนต้นแบบได้ดีกว่าโรงเรือนทั่วไป    และนอกจากทดสอบประสิทธิภาพทั่วไปพบว่าอุณหภูมิในโรงเรือนต้นแบบมีค่าต่ำกว่าโรงเรือนทั่วไป
และผลผลิตที่ได้ในการทดสอบจำนวน 5 รอบปลูก มีมากกว่าผลผลิตของโรงเรือนทั่วไปไม่น้อยกว่าร้อยละ 20  ส่วนการป้องกันปัญหาสารละลายธาตุ
อาหารไหลออกจากถาดปลูกในกรณีที่ไฟฟ้าดับ  ได้มีการสร้างต้นแบบอุปกรณ์ในระบบหมุนเวียนสารละลาย ได้แก่ อุปกรณ์ปรับระดับน้ำและอุปกรณ์
ท่อจ่ายสารละลายโดยใช้วัสดุที่หาได้ง่าย เช่น วัสดุท่อน้ำชนิดต่างๆ ซึ่งมีราคาถูกกว่าที่มีจำหน่าย สามารถแก้ปัญหาได้ตามวัตถุประสงค์

ประโยชน์ที่ได้รับจากการวิจัย

1)  ผลสำเร็จของการวิจัยนำไปถ่ายทอดเทคโนโลยี เพื่อให้ผู้สนใจทราบรายละเอียดในการปลูกผักแบบใช้สารละลาย ในโรงเรือนที่เหมาะสม
และวิธีแก้ไขปัญหา โดยถ่ายทอดผลงานโดยมีโรงเรือนต้นแบบสำหรับสาธิตให้ผู้สนใจเข้าเยี่ยมชม จัดแสดงนิทรรศการ ถ่ายทอดผ่านสื่อโทรทัศน์จัด
ทำเป็นเอกสารแผ่นพับเผยแพร่ และเสนอผลงานวิจัยในการประชุมสัมมนาวิชาการต่างๆ เช่น การประชุมวิชาการพืชสวนแห่งชาติ เป็นต้น

2)  แบบทางวิศวกรรมนำไปเผยแพร่ให้กับผู้สนใจ  เช่น มีการถ่ายทอดขยายผลให้มีการผลิตเชิงพาณิชย์   โดยมีผู้ประกอบการปลูกผักไร้ดิน
รายใหม่นำแบบไปสร้างโรงเรือนปลูกผัก    เพื่อเริ่มโครงการปลูกผักจำหน่าย  ผู้ประกอบการที่มีโรงเรือนอยู่เดิมนำไปสร้างโรงเรือนเพิ่มเติมในกิจการ
และผู้ผลิตชิ้นส่วนนำแบบไปทำชิ้นส่วนอุปกรณ์จำหน่าย

3)  ต้นแบบโรงเรือนที่ได้สามารถนำไปใช้เป็นต้นแบบในการศึกษาวิจัยด้านอื่นๆ  ที่เกี่ยวข้อง  โดยมีการใช้โรงเรือนต้นแบบสำหรับการศึกษา
ทดลองของนักศึกษาและนักวิจัย  เช่น การศึกษาผลตอบสนองของพืชผักที่ปลูกแบบใช้สารละลายต่อการใช้วัสดุพรางแสงสีต่างๆ ศึกษาวิธีการปลูก
พืชสมุนไพร แบบใช้สารละลาย เป็นต้น

 

กรมวิชาการเกษตร ถนนพหลโยธิน เขตจตุจักร กรุงเทพฯ 10900
โทรศัพท์ : 0-2561-2525, 0-2940-6864
โทรสาร : 0-2579-4406

About these ads
 

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s